Búseta í Sandvík

Eftir 1900 var búið á fimm býlum í Sandvík. Sandvík var í reynd ein jörð og var nytjahlutur hvers bæjar háður mati sem taldist í hundruðum. Það gilti  einnig um hlunnindi. Hefðarmörk um notkun voru í heiðri höfð þó ekki væru eiginleg landamerki milli bæja

Heimilisfólk í Sandvíkurseli og gestir. Ljósmynd: Skjalasafn Neskaupstaðar

Þessir bæir voru í byggð; Ystur þeirra var Stóri Stekkur ( Sandvíkur Dammur), næstur var Hundruð (Sandvíkur Hundruð). Í sömu línu inneftir eru Mið Sandvík og innst Partur (Sandvíkurpartur) sem standa sitt hvoru megin við sama bæjarlækinn.

Hundruð í Sandvík. Ljósm. Skjalasafn Neskaupstaðar.

Í Mið Sandvík var bænhús að minnsta kosti fram undir 1700. Miklar líkur eru á, að það sé kirkjugarður vestan við Part í landi fornbýlis sem nefndist Mið Hjáleiga.

Um kílómetra innan við Part var Sandvíkursel.

Partur í Sandvík. Ljósm. Skjalasafn Neskaupstaðar.

Auk þessara býla eru nokkur fjöldi fornbýla þekkt svo sem Kverk, Þorljótsstaðir, Fífustaðir og fleiri.

Partur og Mið-Sandvík Ljósm. Skjalasafn Neskaupstaðar.

Sandvík er stórbrotin með fagran og hömrum girtan fjallahring. Samgöngur voru afar erfiðar. Var gjarnan farin ein sjóferð í góðu veðri að hausti, til þess að sækja nauðsynjar til komandi vetrar. Síðustu árin var hún farin á vélbáti. Á árabátum var yfirleitt ekki farið fyrir Barðsneshorn að vetrarlagi.

Ef nauðsyn bar til, þurfti að bera vörur á bakinu yfir Sandvíkurskarð frá Stuðlum. Voru Sandvíkingar þekktir fyrir mikið þrek og seiglu. Yfirleitt var farin sameiginleg ferð á árabáti frá Stuðlum fyrir jól.

Refaskyttur í Sandvíkurskarði 1966.

Talsvert gott mótak var neðst í Kerlingarbotnum undir Sandvíkur og Kerlingarskarði og eru þar áberandi tættur. Mórinn var oftast fluttur til byggðar á sleðum í hæfilegu vetrarfæri.

Sandvík er eftirsótt til veiða af súlum sem hreiðra um sig í Skrúð.

 Ef heppnin er með síðsumars, er oft hægt að njóta þess að sjá súluhóp hefja flug í nokkurri hæð yfir Víkina. Veiðitækni súlunnar færir ferðamönnum nútímans einstaka upplifun.  Ein eftir aðra steypa þær sér skyndilega á eldingar hraða á kaf til veiða. Sjónarspil sem ekki gleymist

Í Sandvík komu engin vélknúin tæki, en vegur fyrir handkerrur og hestakerrur lá frá Skálum yfir til bæjanna og brú var á ánni.

Skálabás í Sandvík. Upp úr vikinu vinstra megin sést móta fyrir götu, þar sem árabátar voru dregnir upp úr rákinni.
error: Content is protected !!