Byggðin Hellisfjörður
Fimm býli voru í Hellisfirði á 20. öld. Landamerki milli Viðfjarðar og Hellisfjarðar er um Glámu.
Innsta býlið var Hellisfjarðarsel innan við klettarana sem nefnist Klif.
Utan við Klif voru Björnshús sem var afbýli frá aðaljörðinni sem nefnist Hellisfjörður og voru bæði býlin norðan við Hellisfjarðará . Ysta ð norðanverðu var býlið Sveinsstaðir
Á jörðinni Hellisfirði eru miklar rústir og áberandi djúpar traðir sem liggja að bænum.
Í Hellisfirði var hálfkirkja til 1752 og kirkjugarður.
Frá fornu fari höfðu býlin Hellisfjörður og Sveinsstaðir samkomulag um að Hellisfjörður fengi aðgengi að útræði og Sveinsstaðir beitiland í staðinn.
Hellisfjarðará liggur um flatlendi langan veg frá sjó og flæðir langt inn í hana á flóði. Að því þurfa gangandi menn að gæta.
Við árósinn höfðu bændur á jörðum innan Sveinsstaða í Hellisfirði aðstöðu til að binda bát og styttu sér þar með leiðina til og frá sjó.
Í fjörðinn komu engin vélknúin tæki til landbúnaðar.
Hellisfjörður er allur grösugur með kjarri vaxinn dalbotn og ákaflega fallegur.
Sveinsstaðir eiga land frá Leirukrók í fjarðarbotni Hellisfjarðar og upp í Grenjaðargjá. Ytri mörk eru við Illagil norðan í Hellisfjarðarnesi í Hellisfjarðarskriðum.
Á Sveinsstöðum byggðu menn afkomu sína á landi og sjó. Innan við Sveinsstaðaeyri er góð lending. Gamlar rústir af aðstöðu við sjó eru við Bjarnaborgartanga í landi Sveinsstaða.
Sjósókn frá öllum bæjum í Hellisfirði var aðallega stunduð frá Sveinsstöðum. Þar var langbesta aðstaðan til lendingar.
Um 1912 byggði eigandi norskt tilsniðið bjálkahús með járnþaki. Gamli bærinn stóð um 300 metra frá sjó nokkru utar en sá nýi, torfbær með þilstafn og bæjardyr til suðurs. Hann var að lokum gerður að hlöðu og fjárhúsi.
Árið 1901 var reist hvalstöð á Sveinsstaðaeyri og var hún rekin þar til 1913.
