Á 20. öld efnaðist fólk vegna aukinnar sjósóknar og opnun markaða fyrir saltfisk.
Sérstaklega var nálægð við norðfirska kaupmenn sem stunduðu útflutning og seinna möguleikar á sölu á ferskum fiski til verkenda á Norðfirði afar mikilvæg með fjölgun vélbáta á Suðurbæjum, Viðfirði og Hellisfirði eftir 1925.
Á stríðsárunum 1939 til 1945 sigldu fjórir bátar Norðfirðinga með ferskan fisk á breskar hafnir. Það voru Magnús, Sleipnir, Stella og Sæfinnur. Bátar af núverandi eyðisvæði seldu þeim afla. Sún sá um rekstur þessara skipa. Fyrr kom fyrir að menn seldu fisk í færeyskar skútur.
Fiskveiðar voru stundaðar frá páskum fram á haust eftir veðráttu
Störf karla í sveit við sjó
Rekstur útgerða, bátaeign og sjósókn var í höndum karla og sá hluti útgerðarinnar sem bar afla að landi.
Umsjón og umhirða báta var í höndum karla, öflun beitu, lagning fiskilínu og dráttur, viðhald færabúnaðarog frágangur afla.
Einnig þurfti að koma aflanum í land við mis erfið skilyrði við klappir sem voru kallaðar afköst eða bryggjur í Viðfirði og Hellisfirði. Sjósókn var eingöngu stunduð á sumrin, eða frá páskum.
Karlar sáu um alla aðdrætti til heimila sjóleiðis en mjölvara var keypt í stórum skömmtum og kol. Gjarnan voru birgðir endurnýjaðar á haustin.
Kolin voru viðbót við rekavið sem þurfti að kljúfa í eldinn og mó. Það var talsvert mótak, ekki síst í Sandvík. Þar mundi Stefán Þorleifsson sem reri nokkur sumur um 1930 með Jósep Halldórssyni eftir, að hafa tekið þátt í mótöku í Kerlingarbotnum sem var svo sóttur næsta vetur á sleða. Mórinn var skorinn upp úr mógröfum og þurrkaður og hreykt upp í stæður. Við Þessi verk unnu konur og karlar saman.
Túnasláttur var karlmannsverk og einnig umsjón með smalamennsku og fjárskilum.
Fjármál voru í höndum karla
Viðhald húsa og gegningar voru yfirleitt á höndum karla. Gegningar fólust í að taka niður hey úr hlöðu og bera á garða og gæta að heilsu búfénaðar. Bera þurfti vatn í allan búfénað, kalsamt og erfitt verk.
Kúamykju þurfti að moka út daglega og stinga tað úr fjárhúsum að vori.
Stundum var kastað í hey spölkorn frá peningshúsum og var þá sótt um vetrartíma í sleðafæri.
Þar sem smiðjur voru þurfti að smíða ýmislegt svo sem skeifur og gera við klifbera og önnur aktygi. Viðhald á sláttubúnaði orfum, ljáum og hrífum.
Reipi voru yfirfarin og fléttuð eitt og eitt úr mismunandi efnum. Fallegust voru hrosshársreipi.
Þá voru karlar mismikið með prjóna í höndum, því að óhemju vinna var að prjóna ullarsokka handa stórum fjölskyldum.
Kjöt þurfti að reykja, sem var vandaverk og var oftast unnið af körlum. Þeir sem voru fagmenn í reykingu kjöts fengu mikið hrós.
Sjófuglaveiðar og veiðar á sel og hnísu voru stundaðar af körlum.
Nýmeti var mestan hluta ársins eingöngu fengið úr sjó, en að hluta til var afraksturinn saltaður eða sýrður ef um mikið magn var að ræða. Súrmatur var í umsjón kvenna.
Ókyngreind vinna
Í fjörunni við sjóhús, mættust karlar, konur og börn sem komu með veitingar úr eldhúsinu. Allir hjálpuðust að við að gera að fiski, vaska fisk, fletja og salta, stokka upp línur, beita og koma bjóðunum um borð aftur. Þá var báturinn klár í nýja veiðiferð.
Slátrun búfjár og frágangur afurða var unnið í samvinnu kynja
Störf kvenna í sveit við sjó
Störf kvenna í sveit við sjó kröfðust fjölbreyttrar kunnáttu og voru mikil að vöxtum
Nær öll störf voru kyngreind. Þó munu eiginmenn og synir stundum hafa hjálpað til innanhúss án þess að segja frá því, það þótti ekki við hæfi karlmanna að vinna kvennaverk.
Þessi störf voru eingöngu, að mestu leyti, eða hluta til kvennastörf.
Umhirða og uppeldi barna var í þeirra höndum í stórum fjölskyldum.
Tilsögn og hjálp við skólaverkefni. Kennsla á lestri og skrift var að meirihluta í þeirra höndum
Að búa til og varðveita matarbirgðir heimilisins. Skipuleggja og tímasetja notkun, vinna verk sem þurfti á geymslutíma og fylgjast með verkun í salti og súr.
Sláturdýr þurfti að nýta, hakka, búa til slátur, salta, reykja eða sýra kjöt. Búa til sultur og saft úr berjum.
Mjaltir voru kvennaverk og Þegar til var mjólk umfram daglega neyslu, var hún skilin. Rjóminn strokkaður í smjör og gert skyr.
Daglega þurfti að baka brauð og elda mat fyrir heimilisfólk og skólabörn á skólatíma þar sem þau voru til húsa. Einnig var víða gestkvæmt og ævinlega tekið rausnarlega á móti gestum.
Bjarni H. Bjarnason á Gerðisstekk segir frá því að jafnan hafi beðið veitingar í sjóhúsi þegar sjómenn komu að landi.
Læknisþjónusta var fjarri og gera þurfti að sárum og hjúkra sjúkum heimilismönnum og gamalmennum stundum til margra ára.
Ull var unnin, flokkuð, þvegin, spunnin á rokk, lituð og úr henni ofið vaðmál fram á 20. öld til klæðagerðar og misgrófur þráður í prjónles.
Prjónaðir sokkar og peysur voru daglegur klæðnaður fram yfir miðja 20. öld. Einnig var skófatnaður úr skinni sem krafðist mikillar vinnu framan af 20.öld.
Föt voru saumuð að mestu á heimilum, oft úr innlendu ullarefni en einnig erlendum efnum. Viðgerðir á fötum, prjónaflíkum og rúmfatnaði var mikil og tímafrek vinna.
Fyrstu saumavélar voru handsnúnar og allur frágangur og hnappagöt handsaumur. Áður var allt saumað í höndum með nál og þræði.
Stöku sinnum gáfu konur sér tíma til að skapa listaverk til að prýða heimili sín. Ein slík var Ólöf Jónsdóttir í Hellisfirði sem á þrjú verk í Þjóðminjasafni, það þekktasta Hellisfjarðarteppið, merkt árinu 1811
Öll þrif voru í höndum kvenna. Þvottar á sængurfötum, handklæðum og fatnaði á brettum. Kynt undir þvottapottum með tiltækum eldiviði, rekaviði, mó eða kolum og þvottur skolaður í lækjum.
Húsin þurfti að þrífa reglulega innan dyra, trégólf voru sandskúruð. Gæta þurfti að þrifnaði við þvaglát og hægðir í koppa, því að klósett voru ekki á þessum tíma.
Öll matarílát þurfti svo að þrífa oft á dag. Það var ærinn starfi.
Þá sinntu konur heyskap, yfirleitt að meirihluta, ef vel gaf á sjó. Sláttur var yfirleitt ekki kvennaverk.
Matjurtaræktun var yfirleitt í umsjón kvenna.
Mótak og þurrkun mós til eldiviðar og að höggva rekavið í eldinn var unnið jöfnum höndum af báðum kynjum
Einnig störfuðu konur við beitningu, stokkun á línu og fleira sem útgerð tengdist í landi. Væri saltfiskur pakkaður fyrir markað, komu konur að því verki.